Алаяқтар үнемі алдаудың жаңа тәсілдерін ойлап табады, азаматтардың жеке және Төлем деректерін алу үшін әлеуметтік инженерия әдістерін қолданады. Осылайша, олар мобильді банкингке және адамдардың ақшасына толық қол жеткізе алады, сондай-ақ оларға жалған кредит бере алады.
1. Зиянкестер өздерінің жарнамалары мен фишингтік сайттарындағы атаулары мен логотиптерін қолдана отырып, екінші деңгейлі банктер мен микроқаржы ұйымдарының қызметкерлері атынан өздерін таныстырады. «Қара кредит берушілер» негізінен «жеңілдетілген онлайн кредиттер», «қайтарылмайтын кредиттер», «төмен пайыздық микроқарыздар», «артық төлемсіз адал кредиттер», сондай-ақ «кредит тарихындағы кешіктірілген ақпаратты жою» қызметтерін ұсынады.
2. Тағы бір алаяқтық схема азаматтарға кредитті өздеріне төлеу бойынша міндеттемелерді қолхат бойынша алуды ұсынатын кредиттік делдалдарға қатысты. Ол үшін қарыз алушыға қарыздың жалпы сомасының тек бір бөлігін – 10-нан 40% - ға дейін төлеу қажет. Алаяқтар клиентке ұялы телефонға арнайы нөмірді ауыстыру қызметтері арқылы кредит өтелгені туралы хабарлама жібереді. Немесе олар мәселені одан әрі шешу үшін қажет қосымша ақша сомасын сұрай алады: мерзімінен бұрын өтеу, сақтандыру, карточканы жеткізу.
3. Кейде алаяқтық кредит берушілер алдын ала төлем сұрамай-ақ сіздің шотыңызға ақша аудара алады. Бірақ егер сіз осы ақшаны пайдалансаңыз, мұнда да қауіп бар. Біраз уақыттан кейін кредит беруші қарызды өтеуді талап етуі мүмкін. Шындығында, алаяқтар сіздің атыңызға кредит рәсімдеп үлгерді, ал ақшаны немесе оның бір бөлігін алып тастау немесе ақша аудару арқылы сіз кредитні пайдаланғаныңызды растайсыз.
Есіңізде болсын: клиенттер мен қаржы ұйымдары арасында кредиттік делдалдар жоқ. Бұл алаяқтар! Банктер мен МҚҰ тек ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің лицензиясы негізінде жұмыс істейді және қайтарымсыз кредиттер ресімдемейді. Кез – келген кредит-бұл үлкен жауапкершілік, сондықтан сіздің қарызыңыз уақытында төленуі керек!
Алаяқтарды қалай әшкерелеуге болады?
Егер сізге банк немесе МҚҰ қызметкерлері қоңырау шалса, әңгімені аяқтаңыз. Алдымен ақпаратты ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің сайтында екі рет тексеріңіз www.gov.kz . «қаржы нарықтары» бөлімінде, «банк секторы» немесе «өзге қаржы ұйымдары» кіші бөлімінде Сіз кредиттік ұйымда лицензияның бар-жоғын тексере аласыз, сондай-ақ байланыс ақпаратымен таныса аласыз. Осы бөлімде көрсетілген ресми нөмірлерге қоңырау шалыңыз және ақпаратты екі рет тексеріңіз.
Агенттіктің интернет-ресурсында және сайтында Fingramota.kz жосықсыз қызмет белгілері бар ұйымдардың тізімі жарияланды. Оны мұқият зерттеңіз! Қазіргі уақытта тізімге қызметі қаржылық лицензиялау және реттеу периметрінен тыс орналасқан 158 субъект кіреді.
Қауіпсіздік ережелерін сақтаңыз!
Қаржы ұйымдарының өкілдері Сіздің карточкаңыздың деректерін, оның артындағы үш таңбалы кодты, оның қолданылу мерзімін немесе карта бойынша операцияларды растаудың SMS-кодын қоса, сізден телефон немесе хат алмасу арқылы сұратпайды. Бұл деректерді ешкімге бермеңіз және еш жерде жарияламаңыз.
Ақша туралы сөйлесетін бейтаныс адамдарға сенбеңіз, олардың нұсқауларын орындамаңыз.
Белгісіз тұлғалар көрсеткен шоттарға ақша аудармаңыз.
Ешқандай қолданбаны жүктемеңіз, әйтпесе шабуылдаушыларға гаджеттеріне қашықтан қол жеткізудің үлкен қаупі бар.
Егер сіз қате аударым жасасаңыз, ақшаны алуға немесе оны онлайн-банкинг арқылы қайтаруға асықпаңыз. Бұл алаяқтардың қулықтары болуы мүмкін. Банктің филиалына хабарласыңыз, банктің өзі адресатқа ақша аударуы үшін өтініш жазыңыз.
Кредиттік тарихыңызды үнемі тексеріп отырыңыз-тек осылай ғана сіз алаяқтық туралы біле аласыз және соған сәйкес жедел әрекет ете аласыз.
Егер сіз алаяқтардың құрбаны болсаңыз, дереу құқық қорғау органдарына хабарласыңыз, картаны бұғаттау және жаңасын қайта шығару үшін банкіңізге хабарласыңыз және онлайн-банкингте, электрондық пошталарда, әлеуметтік желілерде парольдерді өзгертіңіз.
Егер сіздің атыңызға жалған кредит ресімделген болса, сіз өзіңіздің жеке кредиттік есебіңізден www.fingramota.kz сайтындағы «кредит тарихындағы ақпаратқа дауласу» сервисінің көмегімен жоя аласыз бұл қызмет тегін көрсетіледі.
Агенттікте «Fingramota Online» мобильді қосымшасы немесе «1459» нөмірі бойынша call-орталық арқылы қосымша кеңес алуға болады (қоңырау шалу тегін).
Цифрлық ортада туғандар, немесе балаларды кибералаяқтардан қалай қорғауға болады
Бас тартуға болатын ұсыныстар: алаяқтар адамдарды қалай алдайды
Микроқаржы омбудсманы: ол қандай мәселелерді қарайтын болады
Банк омбудсманы: ол не үшін қажет және оған қандай жағдайда жүгінуге болады
Жеке сот орындаушылары "қол сұғылмайтын" банк шотын бұғаттауға құқылы ма?
Алаяқтар телефон нөмірлері мен SMS-ді қалайша ауыстыра алады